Dieet & Allergie Foodtalk

Het is een lactose intolerantie..

18 juli
lactose intolerantie lactose-deficiëntie lactosemalabsorptie lactase

Wat was ik blij toen ik hoorde dat ik een lactose intolerantie had. Dat klinkt misschien vreemd maar na een jaar kommer en kwel was ik zo blij dat ik nu wist waarom ik zo veel last had van mijn darmen. Eindelijk kon ik mijn eigen leven weer sturen en hoefde ik niet meer constant bezig te zijn met wanneer mijn darmen mij nu weer zouden verrassen. Als ik een vergadering in moest, als ik wilde gaan winkelen of als ik met het openbaar vervoer naar huis moest, altijd was ik bang dat ik ineens ondragelijke pijn in mijn buik zou krijgen en dat ik zo snel mogelijk naar een toilet moest. De vrijheid die je terugkrijgt als je daar handen en voeten aan kunt geven is onbeschrijfelijk, wat een vreugde.

Eigenlijk denk ik dat ik al mijn hele leven slecht lactose kon verdragen. Een glas melk heb ik nooit lekker gevonden en met een stuk slagroomtaart of een magnum kon je me ook nooit bekoren. Ik werd er misselijk van, het vrat aan mijn energie en op de een of andere manier heb ik dat altijd geweten. Sowieso at ik nooit veel zuivelproducten tegelijkertijd, van yoghurt kreeg ik bijvoorbeeld altijd buikpijn. En toch, alhoewel ik dus altijd wel wist dat mijn darmen niet alle producten even lekker konden verdragen, heb ik daar nooit actie achter gezet. Ik kon goed met mijn darmen – en de mankementen – leven. Ik denk nu zelfs dat ik de beperkingen met eten, die ik mezelf nu moet opleggen, er toen niet voor over had gehad, zo erg was het gewoon nog niet.

Tot dat ik een voedselvergiftiging kreeg, een Campylobacter bacterie. Zes weken heb ik eraf gelegen, wat was ik ziek. Ik kon alleen maar slapen, voedsel in zijn algemeenheid heb ik zeker twee weken totaal niet kunnen verdragen. Het was een drama, en dat van een stukje (rauwe) kip tijdens een gezellige BBQ. Langzaam heb ik daarna mijn darmen meer laten wennen aan voedsel, ze waren spastisch, makkelijk was dat niet. Het “spasme” duurde lang, maanden gingen eroverheen en ik bleef maar last houden. Ik ging leven met mijn darmen en op een gegeven moment was de maat vol. Als je continu je dagindeling in je hoofd moet hebben bij alles wat je wilt eten wordt het ondoenlijk om te werken, te eten en plezier te hebben. Ik ben gaan elimineren, gluten, suiker, zuivel. En toen kwam de ware ontdekking…

Zuivel, onmiskenbaar zuivel. Ik bloeide op tijdens de eliminatieperiode, mijn darmen werden rustig, ik kreeg meer energie, ik hoefde niet meer plots naar een toilet. Wat een verademing! Toen ik aan het einde van de eliminatieperiode, als test, een glas yoghurtdrink dronk wist ik het he-le-maal zeker. Binnen een half uur werd ik ziek en dat ben ik ook nog zeker 3 dagen gebleven. Sindsdien eet ik lactosevrij. Het is inmiddels weer helemaal normaal dat ik me fit en gezond voel!

Maar goed, eigenlijk begint het leven met een lactose intolerantie pas wanneer je weet dat je zuivel moet elimineren uit je voedsel. Er komen allerlei praktische zaken om de hoek kijken, welke ingrediënten en voedselwaren bevatten lactose? Wat moet ik aan iemand meegeven als ze voor me willen koken? Hoe vervang ik boter en is er een alternatief voor crème fraîche? Je gaat op zoek naar allerlei antwoorden en die zoektocht heb ik als een hele verrijking gezien. Ik weet nu wat ik eet, ik weet wat het met mijn lichaam doet en ik ben creatief geworden met het spelen met de mogelijkheden. Conclusie: enorm vervelend dat ik moet leven met een darmprobleem. Het is altijd gemakkelijker om dat niet te hebben. Maar helaas, ik heb een darmprobleem en ik ga daar het beste van maken. De lactosevrije alternatieven zijn echt zo slecht nog niet!!

Heb jij ook een lactose intolerantie? Hieronder geef ik wat tips en tricks, het zou leuk zijn als jij er ook wat aan hebt. Op deze pagina vind je alle lactosevrije recepten van Roos in de Keuken. Handig voor jezelf, maar ook om door te geven aan je familie of vriend(in) die je uitgenodigd heeft voor een diner!

Lactose intolerantie, wat nu?
Eerst moet je weten wat lactose is. Dat is handig voor je eigen begrip van waar je darmen nu eigenlijk op reageren. Daarnaast is het veel gemakkelijker uitleggen en verband leggen in praktijk. Inmiddels gaan er bij mij alarmbellen rinkelen als ik iets krijg voorgeschoteld waar mogelijk lactose in verwerkt zit, dat komt omdat ik weet wat lactose is en waarom het in gerechten verwerkt wordt.

Anders dan mensen met een koemelkallergie kan iemand met lactose-intolerantie juist de suiker die in melk zit niet verdragen. Bij een koemelkallergie gaat het om de eiwitten, dat is iets wezenlijks anders. Buiten de deur worden deze varianten nog wel eens door de war gehaald, dan zeggen ze bijvoorbeeld dat je geitenkaas wel mag. Mensen met een lactose intolerantie mogen dat niet, let daarop!

Om lactose te kunnen verteren heb je het enzym lactase nodig. Lactase wordt aangemaakt in de dunne darm, daar waar ze normaal gesproken de lactose afbreekt en omzet in voedingsstoffen. Als je geen of onvoldoende lactase aanmaakt wordt de lactose in de dunne darm niet of onvoldoende verteerd, ze komt dan in de dikke darm terecht en dat is de plek waar ze zal gaan etteren. De bacteriën in de dikke darm kunnen niets met lactose en zij gaan de lactose vergisten. Daardoor krijg je gasbellen in de darmen en daarvan krijg je buikpijn. Daarnaast trekt de lactose vocht aan waardoor je een enorm opgeblazen gevoel krijgt.

Melkproducten worden aan gerechten toegevoegd omdat ze gerechten en voedingswaren smeuïger maken. Bij romige sauzen en/of gerechten moet er dus altijd een belletje gaan rinkelen. Melkpoeders worden ook vaak aan brood en broodproducten toegevoegd om ze langer vers te doen lijken.

Kan ik wel lactose verteren als ik een lactasepil slik?
Er zijn diverse soorten lactasepillen op de markt. Je slikt een lactasepil tegelijkertijd met je maaltijd (waar lactose in zit natuurlijk). Lactase komt dan met de lactose in de dunne darm, daar kan ze dan alsnog verteerd worden.

Mijn ervaringen met de lactasepil zijn niet heel goed. Ik merk bij mezelf dat ze de reactie op de lactose uitstellen maar niet voorkomen. Ik heb ze altijd bij me voor het geval ik per ongeluk toch lactose binnen krijg, bijvoorbeeld als ik buiten de deur ga eten. Ik gebruik ze niet standaard en mijd dus gewoon de inname van lactose.
Waar zit lactose in?
In principe zou je zeggen dat lactose alleen in zuivelproducten zit, kaas, yoghurt, boter, etc. Dat is waar maar deze producten worden ook in heel veel andere voedselwaren verstopt, bijvoorbeeld in wasabi, worst, mayonaise of brood. Het is heel belangrijk dat je van alle producten de etiketten leest. Hieronder geef ik je een lijstje van no-go ingrediënten:
– Melk en karnemelk (en ook alle gerelateerde poeders zoals (karne)melkpoeder en weipoeder)
– Chocolademelk, yoghurtdrink, fruitzuiveldrank
– Yoghurt, kwark, vla, pudding, etc
– Boter (botervet, boterolie)
– Buitenlandse kazen, smeerkaas, verse kaas, smeltkaas, etc
– (Slag)room, crème fraîche, mascarpone, etc

In boerenkaas die lang genoeg gerijpt heeft (+12mnd) zit nauwelijks nog lactose, dat komt omdat de lactose tijdens de rijping is verdwenen. Ikzelf ga altijd naar de kaasboer en vraag daar om een stuk kaas dat geschikt is voor mij. In de supermarkt moet je goed opletten, soms zeggen ze dat het een gerijpte kaas is maar heeft het slechts de smaak van gerijpte kaas. De lactose zit er dan nog gewoon in!

Voor Parmezaanse kaas geldt hetzelfde als voor de Hollandse kaas, zolang de kaas lang genoeg gerijpt heeft kun je hem eten. Ik verdraag de Parmezaanse kaas van de supermarkt niet goed.

Ik wil graag uit eten met een lactose intolerantie, kan dat?
Uit eten is prima mogelijk met een lactose intolerantie, ondertussen zijn de meeste restaurants goed op de hoogte van dit dieet. Ik probeer altijd te reserveren voordat ik een restaurant ga bezoeken, dat geeft namelijk de mogelijkheid om in de mise-en-place al enigszins rekening te houden met de beperking. Als ik spontaan uit eten ga is dit eigenlijk altijd bij een Aziatisch restaurant, daar wordt namelijk überhaupt nooit lactose gebruikt!

Alternatieven voor…
Natuurlijk wil je wel eens een koekje, cake of taart bakken. Ook je biefstuk bak je gewoonweg het liefst in boter, hoe doe je dat? Ik geef je wat tips!

Boter
Appelmoes is een sublieme vervanger voor boter in cake. In plaats van boter voeg je nu appelmoes toe. De cake wordt er net zo smeuïg van en telt toch aardig wat minder calorieën, dat is dan weer een voordeel.

Als je boter had willen gebruiken om in de bakken en braden is kokosolie een goede vervanger. Zorg dat je de kokosolie niet te warm laat worden (dan verbrand direct alles wat je in de pan doet) en gebruik het zoals je boter ook zou gebruiken. Wanneer je de smaak van boter echt niet in je gerecht kunt missen kun je Glee gebruiken. Ghee is puur botervet, ook wel geklaarde boter genoemd. De melksuiker wordt met het stollen van de melkeiwitten uit de boter gehaald waardoor iemand met lactose intolerantie hetgeen overblijft kan eten. Let wel goed op als je Ghee koopt, ik heb al meer dan eens gezien dat er aan de Ghee toch nog melkpoeder wordt toegevoegd.

Je kunt vrij goed aan plantaardige boter komen, dat is natuurlijk een perfecte vervanger voor boter in alle opzichten. Omdat plantaardige oliën niet altijd even gezond zijn probeer ik deze boter zo min mogelijk te gebruiken, desalniettemin heel handig om in huis te hebben!

Yoghurt, melk, room, crème fraîche, mascarpone, ricotta
Een lactose intolerantie is al lang niet meer zeldzaam en daar hebben verschillende voedselproducenten op in gespeeld. Yoghurt, room en melk kan je goed op soja basis kopen, daar komt dan geen melkproduct aan te pas. Er zijn ook voldoende voorbeelden (room, melk, crème fraîche, mascarpone, ricotta) van melkproducten waar lactase aan toe is gevoegd, de lactose is zodoende al “verteerd”. De laatste variant kan ikzelf maar in beperkte hoeveelheden verdragen.

Chocolade
Een stukje lekkere melkchocolade met hazelnootjes zul je in het begin best missen als je net aan een lactosevrij dieet begonnen bent. Gelukkig mag je nog wel pure chocolade eten (kijk goed op het etiket of er toch geen melkproducten aan toe zijn gevoegd!) en ook al mag dat je in het begin niet zo bekoren, je gaat het naarmate de tijd vordert waarschijnlijk steeds meer waarderen. De gewenning aan romige producten neemt namelijk af!

Lees meer over lactose intolerantie op de pagina van de Maag Lever Darm Stichting.

You Might Also Like